نوردکاری ورق فرآیندی است که در آن ورق فلزی بین چند غلتک عبور داده می‌شود تا شکل استوانه‌ای، مخروطی یا منحنی پیدا کند. این روش برای ساخت مخزن، دودکش، کانال و هر قطعه‌ی گرد از ورق کاربرد دارد. برای اطلاع از خدمت، خدمات نوردکاری ورق در کرج را ببینید.
نوردکاری چگونه انجام می‌شود؟
ورق بین غلتک‌های بالا و پایین قرار می‌گیرد. با تنظیم فاصله و فشار غلتک‌ها و عبور چندباره‌ی ورق، انحنای مورد نظر به‌تدریج ایجاد می‌شود. بعد از رسیدن به قطر مطلوب، دو لبه‌ی ورق معمولاً با جوش به هم متصل می‌شوند و استوانه‌ی بسته را می‌سازند.
انواع دستگاه نورد ورق
- سه‌غلتک: متداول‌ترین نوع. دو غلتک پایینی ثابت و یک غلتک بالایی تنظیم‌پذیر دارد. انتهای ورق معمولاً کمی صاف می‌ماند که با پیش‌خم یا برش اضافه رفع می‌شود.
- چهارغلتک: با غلتک‌های اضافی می‌تواند لبه‌ها را هم خم کند و ناحیه‌ی صاف انتها را کم کند و دقت بهتری می‌دهد.
تفاوت نوردکاری و خمکاری
| ویژگی | نوردکاری | خمکاری (پرس برک) |
|---|---|---|
| نوع شکل | انحنای پیوسته و گرد | خم‌های زاویه‌دار در خط مشخص |
| شکل نهایی | استوانه، مخروط، قوس | ناودانی، قوطی، پروفیل‌های زاویه‌دار |
| کاربرد رایج | مخزن، کانال گرد، دودکش | کابینت، تابلو برق، شاسی |
برای اطلاعات بیشتر درباره‌ی خمکاری، خدمات خمکاری CNC تا ۶ متر و مقاله‌ی تفاوت خمکاری CNC و رول فرمینگ را ببینید.
کاربردهای نوردکاری
- مخازن و منابع ورقی
- دودکش، کانال و لوله‌ی ورقی
- سیلو و بدنه‌ی استوانه‌ای تجهیزات
- قطعات مخروطی و قوسی در سازه و ماشین‌سازی
عوامل مؤثر بر کیفیت نوردکاری
- ضخامت ورق: ورق ضخیم‌تر به نیروی بیشتر و قطر نهایی بزرگ‌تر نیاز دارد.
- قطر نهایی: حداقل قطر قابل‌دستیابی به ضخامت و قطر غلتک‌ها بستگی دارد.
- جنس ورق: فلزاتی مثل استیل برگشت فنری بیشتری دارند؛ درباره‌ی این پدیده در برگشت فنری در خمکاری ورق بخوانید.
- کیفیت برش لبه‌ها: لبه‌ی تمیز و دقیق کار نورد و جوش درز را راحت‌تر می‌کند.
- جهت ورق: جهت نورد اولیه‌ی ورق می‌تواند روی رفتار خم اثر بگذارد.
برای سفارش نوردکاری چه اطلاعاتی لازم است؟
- جنس و ضخامت ورق
- قطر داخلی یا خارجی و طول قطعه
- تعداد قطعات
- نوع درز یا جوش و در صورت وجود، نقشه‌ی قطعه
طول باز شده‌ی ورق برای قطعه‌ی استوانه‌ای
برای ساخت یک استوانه، ابتدا ورق باید با «طول باز شده» بریده شود. این طول تقریباً برابر محیط دایره‌ی میانی ورق است:
طول باز شده ≈ π × (قطر داخلی + ضخامت ورق)
مثال: استوانه‌ای با قطر داخلی ۵۰۰ میلی‌متر از ورق ۵ میلی‌متری: ۳٫۱۴ × (۵۰۰ + ۵) ≈ ۱٬۵۸۶ میلی‌متر. این فرمول تقریبی است؛ مقدار دقیق به جنس ورق، دستگاه و نوع درز بستگی دارد و بهتر است با کارگاه هماهنگ شود.
مراحل ساخت یک قطعه‌ی نوردی
- تهیه‌ی نقشه و تعیین قطر، طول و جنس ورق.
- برش ورق با طول باز شده (برای دقت لبه معمولاً برش لیزر).
- پیش‌خم لبه‌ها در صورت نیاز.
- نورد تا رسیدن به قطر مطلوب.
- جوش درز و کنترل گردی و ابعاد.
- در صورت نیاز: پرداخت، رنگ یا پوشش.
نکات مهم هنگام سفارش
- گردی (Ovality) قطعه‌ی نهایی را در صورت اهمیت از ابتدا اعلام کنید.
- برگشت فنری جنس‌های مختلف متفاوت است؛ تجربه‌ی کارگاه در تنظیم قطر نهایی مؤثر است.
- برای قطرهای بسیار کم نسبت به ضخامت، پیش از سفارش امکان‌سنجی بگیرید.
سوالات متداول
نوردکاری چه تفاوتی با خمکاری دارد؟
در خمکاری ورق با پرس برک در خطوط مشخص زاویه می‌گیرد؛ در نوردکاری ورق بین غلتک‌ها عبور می‌کند و انحنای پیوسته و گرد (استوانه یا مخروط) پیدا می‌کند.
نوردکاری برای چه محصولاتی استفاده می‌شود؟
برای مخزن، لوله و کانال ورقی، دودکش، سیلو و هر قطعه‌ی استوانه‌ای یا مخروطی.
حداقل قطر قابل نورد چقدر است؟
به ضخامت و جنس ورق و ابعاد غلتک‌های دستگاه بستگی دارد. قطر و ضخامت مورد نظر را اعلام کنید تا امکان‌سنجی شود.
برای سفارش نوردکاری چه اطلاعاتی لازم است؟
جنس و ضخامت ورق، قطر داخلی یا خارجی، طول، تعداد و نوع درز یا جوش.
جمع‌بندی
نوردکاری برای ساخت قطعات گرد و منحنی از ورق انتخاب مناسبی است و در کنار برش و خمکاری مسیر ساخت یک محصول را کامل می‌کند. برای ساخت مخزن، کانال یا هر قطعه‌ی استوانه‌ای، از خدمات نوردکاری مجموعه صنعتی کمال استفاده کنید یا ثبت سفارش کنید.